Obecny kształt Europy, a więc i naszego kraju, jest wynikiem procesów tektoniki płyt. Historia kontynentu europejskiego zaczyna się u schyłku prekambru, kiedy to wielki subkontynent Rodinia rozpadł się na mniejsze części. Jedną z nich geolodzy nazwali Baltiką, bo tworzące ją skały najwcześniej poznano w krajach leżących nad Bałtykiem. Fundament Baltiki przetrwał o naszych czasów. Jest to wielki blok prekambryjskich granitów, gnejsów i łupków krystalicznych. Najstarsze z tych skał liczą sobie ponad 3 miliardy lat, chociaż cały fundament uformował się dopiero około miliarda lat temu. Płyta sięga po Ural na wschodzie, Góry Skandynawskie na północy i Morze Czarne na południu. Tworzące ją skały widać na powierzchni w Skandynawii oraz na Ukrainie. Zachodni skraj płyty znajduje się w północno - wschodniej Polsce, pogrzebany pod młodymi skałami na głębokości od kilkuset metrów do kilku kilometrów. Pod koniec prekambru Baltika dryfowała po powierzchni Ziemi. Jej powierzchnię często zalewały morza, które pozostawiały po sobie piaskowce, łupki i wapienie.